Koi-vijver in een Japanse tuin

Onze vijver neemt qua oppervlakte (4m x 7m) een heel groot deel van onze achtertuin (10m x 11m) in beslag. Over een deel van de vijver hebben wij een zitvlonder gemaakt die een afmeting heeft van 4,75m x 3,60m. Als we willen genieten van de tuin zitten we dus als het ware op het water. De vijver is onder de vlonder 60 centimeter diep en wordt gefaseerd dieper, tot maximaal 110 centimeter.
De vaak gehoorde kreet dat een koivijver minimaal twee meter diep moet zijn verwijs ik dus naar het land der fabelen. Al ruim acht jaar is onze vijver bevolkt door ruim vijftien koi en tot nu toe hebben wij nog geen problemen gehad met de gezondheid en groei van onze vissen.
Natuurlijk zeg ik niet dat onze vissen niets kan overkomen, maar een goede verzorging en kwaliteit voeding is heel belangrijk. Ook een heel belangrijk item is de helderheid en gezondheid van het vijverwater.
Dit kan men alleen maar krijgen en houden door een goed filtersysteem.

Het water in onze vijver wordt gefilterd en dus schoongemaakt en schoon gehouden door een zogenaamd vierkamerfilter. De inhoud van de 1e kamer bestaat uit borstels, de 2e uit blauwe Japanse matten, de 3e uit flocor en de vierde heeft flocor en schuimmatten als inhoud.

De borstels hebben als taak om grove vervuiling uit het water te halen.
Dankzij de dichte weefselstructuur van de Japanse matten kunnen er zich enorm veel bacteriën vastzetten,die nodig zijn voor het biologisch evenwicht van de vijver, zonder de stroming van het water te remmen. Flocor is het biologisch filtermedium van de vijverfilter. Hierin zetten zich zuurstofbehoeftige bacteriën vast. De filtermatten (schuimmatten) dienen voor een laatste filtering van het vijverwater en dit om de laatste kleine verontreinigingen uit het water te halen.

Wat zeer zeker niet mag ontbreken om een heldere vijver te krijgen en te houden is de UV-C-lamp.
Het vijverwater wordt d.m.v. een pomp door het UV-C apparaat gevoerd, waar het wordt blootgesteld aan UV-C straling. Deze straling wordt geproduceerd door een speciale lamp en zorgt ervoor dat ziektekiemen geen kans krijgen zich te ontwikkelen. Ieder voorjaar vervang ik de lamp, zodat we verzekerd zijn van een correcte werking.
Ook zweefalgen worden door deze straling vernietigd, waardoor de helderheid van uw vijverwater gegarandeerd is. Het apparaat moet wel 24 uur per dag in werking zijn.
Denk er wel aan dat het UV-C apparaat voor het filter geplaatst moet worden.
Wordt het na het filter geplaatst, dan worden alle goede bacteriën die nodig zijn voor gezond helder water gedood.

Ook in de winter laat ik het filter zijn werk doen. De UV-lamp wordt in de wintermaanden wel uitgeschakeld.

Een zogenaamd beluchtingsteentje houdt in de winter een deel van de vijver ijsvrij, zodat er voldoende zuurstof in het grotendeels met ijs bedekte water komt. Ook voor de vogels dient het wak als drinkplaats. Een heel groot nadeel is dat het open stukje water de aandacht trekt van de reiger. Op 10 januari 2010 hebben we bezoek gehad van deze langpoot en heeft helaas één van onze vissen zijn leven beëindigd in de maag van deze hongerhals.
In de zomer zorgt het ook voor toelevering van extra zuurstof in het water. Bij veel mensen leeft het idee dat het beluchtingsteentje pure zuurstof toevoegt aan het water. Maar dat is niet het geval. De luchtbelletjes bevatten evenveel zuurstof als de lucht die we op het land inademen, maar doordat het water in beweging blijft wordt meer zuurstof door het water aangetrokken dan in stilstaand water het geval is.

Links:  Het gefilterde water komt onder de randafwerking van veldkeien weer terug in de vijver.
De aanvoerslang en de uitstroompijp (PVC Ø10) zijn in de vijver en daarbuiten geheel onzichtbaar weggewerkt.


 

De aanvoerpomp is een Aquamax 10.000. Goed voor een aanvoer van 150 liter per minuut.

De nieuw op de markt gekomen skimmer, de zogenaamde SWIMSKIM 25 van vijverspecialist OASE, is een vijverhulp die ik aanprijs voor iedere vijver. Deze handige vijverhulp, die dankzij de combinatie van 3 functies -pomp, skimmer en beluchter - het hele jaar door van pas komt, is een 'must' voor iedere liefhebber.
In de lente- en zomermaanden kan een waterpartij extra zuurstoftoevoer gebruiken. De circulatiepomp met een capaciteit van 2500 l/u zorgt ervoor dat het vijverwater in beweging blijft. Een zuurstofinjector houdt  de zuurstofvoorziening in stand.
In de herfst vormen afgevallen bladeren - die naar de vijverbodem zakken en daar langzaam rotten -  en andere vuildeeltjes die de algengroei bevorderen, een bedreiging voor het vijver-evenwicht.
De skimmerfunctie jaagt deze vuildeeltjes krachtig en snel naar een opvangkorf vooraleer ze de kans krijgen om het biologische vijverevenwicht te verstoren. Ander oppervlakte vuil zoals stof, pollen en natuurlijk het veelal ontsierende schuim, zijn in een mum van tijd in de skimmer verdwenen. De opvangkorf en de filtermat zijn gemakkelijk en snel schoon te maken.
Ook in de wintermaanden kunt u op deze skimmer rekenen.  Om een gedeelte van de vijver veilig ijsvrij te houden, bewijst de beluchterfunctie van de (mobiele) skimmer zijn nut.  De geproduceerde luchtbellen zorgen voor een opening in de ijslaag.
Het toestel is uitgerust met een antivorstsysteem en past zich automatisch aan aan elke waterstand. De skimmer kan dus op elke plek van de vijver 'te water' gelaten worden doordat hij niet is aangesloten op het filter c.q. pomp van de vijver, maar stand-alone werkt.  
                                                                     
Zichtbare kunststof materialen vind ik niet passen in een vijver met 'natuurlijke' uitstraling.
Ook de vijverfolie mag in een dergelijk aangelegde vijver niet te zien zijn en dient aan het oog te worden onttrokken door bijvoorbeeld veldkeien, turf of beschoeiing. → →

De bevolking in onze vijver bestaat hoofdzakelijk uit Japanse Koi
en een enkele Europese en Israëlische Koi.

Twee zeelten, een steur  (zie foto onder) zijn de bodembewoners.
Momenteel zwemt er eentje rond die ongeveer 90 centimeter is. We hadden er ook één van 1 meter en 30 centimeter lang, maar dat exemplaar hebben we in juni 2009 verkocht omdat hij eigenlijk iets te groot was geworden voor onze vijver.
Deze vissen kunnen echter nog veel groter worden, maar dat ligt natuurlijk aan de omvang van de vijver.

De steur (polyodontidae en acipenseridae) ziet er prehistorisch en haaiachtig uit. Het is een imposant dier en vertegenwoordigd een oeroude familie, die qua gedrag aan de koi doet denken.
De belangstelling voor de steur als vijvervis is de laatste tijd sterk toegenomen. De steur is niet bang, wordt gauw tam en eet na verloop van tijd zelfs uit je hand.

De steur behoort tot de primitiefste beenvissen. Het skelet bestaat grotendeels uit kraakbeen en een wervelkolom ontbreekt. De vinnen zijn bijna niet beweegbaar. Daarom is de steur niet zo'n wendbare vis en kan hij ook niet achterwaarts zwemmen. Pas dus op met waterplanten, want als deze vis al zwemmend hierin verstrikt raakt komt hij niet meer los. De steur is een typische bodemvis. Het dier heeft aan de onderkant een uitstulpbare bek waaraan vier gevoelige baarddraden zitten. Daarmee tast het dier de bodem af op zoek naar voedsel..


Voor het opruimen van onder andere verteerde plantenresten hebben we twee Zeelten (Tinca tinca) uitgezet. De zeelt heeft net als iedere bodemvis voeldraden aan zijn bek.  Eigenlijk hoort de zeelt thuis in iedere vijver wegens zijn speciale eigenschap. In zijn nogal dikke slijmhuid zit een bepaald soort antibiotica die andere vissen ten goede komen. Vissen met kleine wondjes schuren langs de dikke slijmhuid van de zeelt, zodat de beschadigde vis hiervan een deel  opneemt en dit een desinfecterende werking heeft op de beschadigde huid. De zeelt is een gedrongen karperachtige met kleine schubben, die zeer vast in de huid zit. Hij heeft opvallend kleine ogen.
De rug is bruingroen, de zijkanten glinsteren goudachtig, de buik is wit.  Wilt u dus een natuurgetrouwe vijver in uw Japanse tuin, dan is een zeelt noodzakelijk voor de gezondheid van uw dierbare koi. In een natuurlijke vijver loopt uw koi meer kans op beschadigingen aan de huid en is er hierdoor ook iets meer kans op infecties.

                                                                      Hieronder ziet u enkele 'randbewoners' van onze vijver.

Japanse koi is een koi die gekweekt is in Japan.
Elke nakomeling die niet geboren is in Japan is dus geen Japanse koi, maar wordt vernoemt naar het land van geboorte.
Zo zijn er dus ook Europese koi en Israëlische Koi, (Israëlische import).
In Japan is de koi-teelt al eeuwenoud en gaat vaak van vader op zoon.
De levenslange ervaring met het kweken is van onschatbare waarde, waarbij ook klimaatsomstandigheden van dien aard zijn dat  dit zeker van invloed is op de kwaliteit van de huidige Japanse koi.

De Koi rechtsboven is een Kikuryo  Ki=geel  Ku= meerkleurig Ry of Ri= schubben en O= oranje. De andere Koi is een Chagoi.

 

De éénkleurige Chagoi (links) is wel de meest bekende en vaak ook meest geliefde koi.  De kleur van de Chagoi loopt uiteen van roestig bruin naar olijf groen. De reden dat deze Koi zo bekend en geliefd is komt vooral door zijn gedrag. De Chagoi is van zichzelf zeer rustig en brengt deze rust ook al snel over op de andere vissen. Ook de eventuele nieuw gekochte koi neemt hij als het ware op sleeptouw naar de voerplek, zodat hiermee het vertrouwen wordt gewonnen.
Ook is het een bekend gegeven dat de Chagoi zeer snel groeit en behoort tot de grootst groeiende Koi. Niet zelden komen er exemplaren voor van boven de metergrens.

Twee prachtige vissen die op shows een eigen klasse hebben zijn de Shusui en Asagi. 

De Shusui  (boven) is zeer gewild bij koibezitters. De schubben van deze vis moeten op de rug en langs de zijlijn netjes op een rijtje liggen. Maar ook de Asagi is een vis die door bezoekers direct wordt opgemerkt. Met opvallende veel rood, een prachtige blauwe rug  en met zijn schitterende glanzende vorm steelt hij momenteel de show tussen de andere vissen. Door de rode kleur van de vinnen en op de kop wordt hij ook wel Hi-Asagi genoemd. Hi=rood.
De vis meet een lengte van ca. 75 centimeter...

Soms kun je een koi een eind omhoog zien springen tot soms wel 15 cm boven het wateroppervlak.
De oorzaak hiervan zijn 'waarschijnlijk' parasieten die op de vissenhuid zitten.
Door deze actie proberen de vissen zich hiervan te ontdoen. En soms lukt dat ook. Meestal krijgen ze echter hulp van de zonnebaars die de koihuid zuiver houdt van wormen en ander ongedierte. Maar een parasietenkuur geniet uiteraard de voorkeur.
Hiernaast is te zien hoe onze Asagi uit het water springt en onder de wat scheve landing van de Tancho-Kohaku.

De Zonnebaars (Lepomis Gibbosus) zwemt in onze vijver rond om de Koi zuiver te houden van wormen en andere parasieten op de vissenhuid.
Deze vis is in feite ook van groot belang voor een 'natuurlijke' vijver, waarin meer ongedierte voorkomt dan in een 'kale' vijver.
De zonnebaars eet hoofdzakelijk levend dierlijk voedsel, dus ook jonge visjes.
Wel is het verstandig om maar 1 exemplaar uit te zetten, want voor je het weet zit je vijver vol met (jonge) zonnebaars en is het leed niet te overzien. Hebt u een vijver speciaal voor het kweken van jonge vis, dan is het beter om geen zonnebaars uit te zetten. .....

Zwart-wit-rode koi kunnen er heel aantrekkelijk uitzien, maar ze blijven zelfs in een verwarmde vijver meestal kleiner dan bijna alle andere kleurslagen. Juist bij deze vissen moet u nog heel lang rekening houden met voortdurende veranderingen in de kleurverdeling en de tekeningen.
Ook bij de Sanke in onze vijver zagen we nog voortdurend verandering van de kleurverdeling. Maar hoe ouder deze vis wordt, des te minder de kleuren veranderen.

Op de witte basiskleur van de koi hieronder  bevinden zich kersrode, gevlekte tekeningen die minstens de helft, maar niet meer dan 60% van het vissenlijf bedekken.
In dat geval is zo'n koi een Kohaku.
Bij één exemplaren in onze vijver is het rood zeker 65%.
Te veel rood dus. Maar de vis is echter nog niet volgroeid.
Dit houdt in principe in dat de vis in de toekomst alleen maar beter van tekening kan worden.
Want door de groei blijft de oppervlakte van de rode kleur gelijk, terwijl het witte gedeelte als het ware uitrekt, dus groter wordt.



















Een andere zeer bijzondere vis met de Kohaku-tekening is de Koromo. Ook deze vissen worden zeer gewaardeerd door verzamelaars. Koromo betekent letterlijk 'omkleed'. Dit heeft betrekking op de Hi-tekening (rood), die omrand is door een donkerder kleur. Een pluspunt van deze Koromo is de interessante vorm en kleur van de Hi-vlek op de kop.

Zien we zwarte koi met witte, gele of rode vlekken, dan hebben we het over een Utsuri. De Utsuri die in onze vijver rondzwemt is de zogenaamde Hi Utsuri. Dus zwart met rode vlekken. Mooie exemplaren met een gelijkmatige rode kleur zijn zeer gewild bij de liefhebber. Vaak worden de kleuren aan de kop en de rug lichter.
Van veel belang is dat ook het zwart (sumi) ook echt gitzwart moet zijn. De tweede kleur, in dit geval rood, moet de sumi-tekening goed laten uitkomen.

Een tweede exemplaar uit de Utsuri-klasse in onze vijver is de Shiro Utsuri. Deze vis is zwart met wit.
Voor dit exemplaar geldt ook dat de kleurverdeling gelijkmatig is en bij de kop en rug niet flets wordt.



Op vrijdag 17 juni 2005 zag ik  enkele van onze koi wild tekeer gaan. In eerste instantie kwam het niet bij mij op dat de vissen aan het paaien waren, maar toen ik het tafereel eens van dichtbij ging bekijken, zag ik dat onze Shiro Utsuri eitjes afzette op wat draadalg tussen de waterplanten. Twee mannetjes ( Sanke en Hi-Asagi )  zag ik constant achter het vrouwtje aanjagen en op niet al te zachte wijze duwden  zij het vrouwtje als het ware tussen de waterplanten. Het kuitschieten bleef maar doorgaan. Volgens verkregen informatie zet een vrouwtje wel 100.000 eitjes per kilo van haar lichaamsgewicht af. Zoals bekend eten de ouders, maar zeer zeker ook de andere vissen de eitjes binnen een mum van tijd op. Zaak voor mij was dus zoveel mogelijk eitjes te verzamelen voordat ze ten prooi vielen aan de vraatzuchtige koi. Dit was niet ze heel moeilijk, omdat heel veel eitjes afgezet waren op de draadalg  en onder de bladeren van de waterplanten.
Een compleet verslag over het verzamelen en uit laten komen van de eitjes in een aquarium is te lezen in mijn verhaal "het kweken van koi".

Had de vis hiernaast geen rode vlek op zijn lichaam , dan was dit een pracht exemplaar Tancho-Sanshoku.
In dit geval is het een Tancho-Sanke. Toch worden ze bij de Tancho ingedeeld vanwege de extra hi-vlek op de kop.
Hieronder zien we de Tancho-Sanke samen met een Sanke.












 

Een ander driekleurige koi is de Showa. Het onderscheid met een Sanke is dat de Showa een zwarte huid heeft die bedekt is met rode en witte vlekken. Bij een Sanke is de huid wit met rode en zwarte vlekken. Op de foto hieronder zien we de Showa samen en een Kohaku.
                                                     


 

Natuurlijk is een goed en duidelijk naslagwerk over Koi een belangrijke leidraad voor de beginnende koiliefhebber.
Een zeer overzichtelijk en duidelijk leesbaar boek is de 'mini encyclopedie KOI' van Veltman Uitgevers. Hierin wordt heel veel beschreven over het houden van koi-karpers.  (tip)

Wat een Kohaku is hebt u een stukje hierboven kunnen lezen. Op een witte ondergrond draagt deze koi een variabele, helderrode tekening.
Bestaat deze tekening uitsluitend uit een cirkelvormige vlek op de kop van deze koi, dan hebben we te doen met een Japanse 'nationale heiligheid' de Tancho-Kohaku.
Zo'n vis is het zinnebeeld van de opgaande zon uit de Japanse vlag.
Ook de Tancho-kraanvogel (de nationale vogel van Japan) heeft een rode vlek op de kop dus raakt de Tancho-koi verschillende gevoelige snaren tegelijk bij de Japanners.
Normaal gesproken werden dergelijke koi tot voor kort niet buiten Japan verkocht, maar via de reguliere handelaar (van Keulen Nijverdal) is dit nu wel mogelijk. Wat deze koi met de perfecte ronde 'hi' op de kop nog aantrekkelijker maakt, is dat deze exemplaren zeer zeldzaam zijn.

Vertaal je de naam Ochiba Shigure van onze bruin/grijze vis hiernaast, dan krijg je de prachtige naam van "herfstblad gevallen in het water".
En als je dan deze vis goed observeert blijkt de naam door de Japanners niet eens zo slecht gekozen. Deze koi is het kweekresultaat van de kruising tussen de Chagoi en de Soragoi.  Deze soort heeft zeer veel aanhang gekregen omdat deze vis, net als de Chagoi, met gemak handtam gemaakt kan worden. En ook omdat hij niet de eenvoud van de Chagoi en de Soragoi heeft, maar meer kleurverdeling heeft.

foto onder:  "Gevecht" om een kropje sla.

Vin- of staartrot bestrijden met zout..
Vin- of staartrot treedt meestal op na beschadiging. Toevoeging van zout aan het vijverwater biedt bescherming. Zoetwatervissen moeten er alles aan doen om hun interne zoutgehalte op peil te houden. We noemen dit osmoseregulatie en zout aan het water toevoegen zal dit proces vergemakkelijken. Als koi ziek worden en vooral wanneer ze enkele schubben zijn kwijtgeraakt of ze hebben open wonden, verliezen ze veel zout uit hun lichaam en kunnen diverse ziektes en stressverschijnselen optreden.
Een toevoeging van 1 gram zout per liter water in de quarantainebak  kan helpen als ontsmettings- en geneesmiddel voor wondjes en beschadigingen. Tevens voorkomt het extreme pH schommelingen, waardoor de micro-organismen zich beter kunnen ontwikkelen en het nitrificatieproces gewaarborgd blijft. Vergiftiging door hoge concentraties ammonium (NH4) en nitriet (NO2) worden zo voorkomen.
Maar zout wordt ook toegevoegd als desinfecterend middel die ziekteverwekkende bacteriën uitschakelt voordat die problemen veroorzaken.
Toevoeging van ¼ tot ½ gram zout per liter vijverwater is hiervoor al voldoende.
Los het zout op in een emmer met vijverwater en gooi het 'zoutwater' terug over het gehele oppervlakte van de vijver. Gooi je het zout onopgelost, dus puur,  in de vijver dan is er grote kans dat de vissen direct met het zout in contact komen en dat kan ernstige verbrandingen van de huid en vinnen veroorzaken.
De hoeveelheid zoutwater is afhankelijk van de inhoud van de vijver.
Preventief voegde ik in de opstartjaren van de vijver 4 tot 6 keer per jaar circa 1 kilo zoutoplossing toe aan het water in onze vijver van 14.000 liter. De laatste paar jaar maximaal 4 kilogram op jaarbasis, omdat er natuurlijk zout van de vorige jaren achterblijft in de vijver. Ik gebruik al jaren extra fijn keukenzout met een jodiumgehalte van 50mg/kg en dat werkt prima. Maar natuurlijk kunt u ook gebruik maken van in de vijverhandel verkrijgbare Natru-Sal.
Natru-Sal is natuurzout in korrelvorm dat direct over het wateroppervlak wordt uitgestrooid en langzaam door het water wordt opgenomen.
Ik wil niemand opdringen om het op dezelfde manier te doen, maar uit ervaring kan ik zeggen dat toevoeging van (keuken)zout aan het vijverwater een optimale gezondheid geeft aan de koi.
Tevens strooi ik 1 keer per half jaar een paar handjes vol Mearl in korrelvorm over de vijver uit voor een goede kwaliteit en helderheid van het water. Mearl verhoogt de hardheid van het water en stimuleert de ontwikkeling van micro-organismen die voor een goed biologisch evenwicht in uw vijver zorgen.

De koi en alle bovengenoemde vijvertoebehoren zijn te koop bij Aqua Forma Vijvercentrum Nijverdal, van Keulen Koicentrum Nijverdal  en Koi & Bonsai Hengevelde.
Adres en website van deze vijver- en koispecialisten zijn te vinden op de Leverancierspagina van mijn website.