Elementen en ornamenten in een Japanse tuin

De stenen lantaarn (ishidôrô) die we in Japanse en Chinese tuinen gebruiken, zijn bij sommige tuincentra, figuur- en decoratiebedrijven te koop. Men moet zich echter wel realiseren dat de natuurstenen/granieten modellen nog steeds erg prijzig zijn. Maar als je eenmaal in het bezit bent van een lantaarn, dan heb je wel iets speciaals in je tuin. Een heel goed alternatief is een gegoten betonnen figuur, die in korte tijd ook mooi verweert en na verloop van tijd niet meer onder doet voor een duur exemplaar.
                                                                                                                                                                                                           

Ook de  sneeuwlantaarn (Yukimi) die op korte pootjes staat, laat zijn schijnsel laag over de sneeuw spreiden. Maar ook aan de waterkant weerspiegelt het licht 's avonds sprookjesachtig in het donkere water. Natuurlijk is ook voor dit soort een goedkoper soort te vinden. Het exemplaar in onze tuin is van lavasteen gemaakt, dus minder duur. Je kunt natuurlijk de lantaarns voorzien van elektriciteit, maar een kaars of waxinelichtjes is sfeervoller.

Het plaatsen van stenen bij een brug, het begin of eind van een pad, of zoals hier aan het begin van de vlonder, hebben al eeuwen in het Boeddhisme een symbolische betekenis. Wachterstenen worden ze ook wel genoemd. Ze beelden dus een wezen uit die voortdurend de wacht houdt en waakt over de tuin.

Hier ziet u ons Japans wachthuisje (machiai).
Het ontwerp heb ik zelf gemaakt naar voorbeeld van een poort die ik ergens zag staan in een Japanse tuin. 
De achterkant en een deel van de linkerzijkant heb ik dichtgemaakt, zodat het de uitstraling heeft van een wachthuisje. Ook heb ik het voorzien van een bankje.
Het heeft dus wel een symbolische betekenis, want de Japanners gebruikten het vroeger als wachtplek/opvang voor de gasten van de theeceremonie in het theehuis. Nu is het een plekje om te genieten van de vijver en de vallende kersenbloesems in het voorjaar.
foto boven: Het dak ligt bezaait met de afgevallen bloesems van de Prunus (Japanse sierkers).

Zo zien we in onze tuin verschillende elementen uit een traditionele Japanse landschapstuin. Soms zijn er momenten zijn dat we weer nieuwe dingen ontdekken in onze tuin.
Door bijvoorbeeld een bepaalde lichtinval, schaduw of ochtendmist kan ieder stukje van de tuin weer anders zijn. Ook de toegepaste elementen kunnen door deze momentopnamen er even anders uit gaan zien.
Een gedicht in de klassieke Japanse dichtvorm (Haiku) drukt deze ogenblikervaring prachtig uit:

.

.

Een nieuw element in onze tuin is het prieel (azumaya). Onze zoon heeft deze prachtige plek om in te zitten en te genieten van de Japanse tuin gebouwd in juli 2011.
Van hieruit hebben we een compleet overzicht op onze tuin en vijver en kunnen we dus genieten van al het moois.
In augustus hebben we samen een hekwerk van bamboepalen geplaatst en in september heb ik de schutting 'bekleed' met bamboeschermen.
Het dak van het prieel is bekleed met gevlochten heidematten, plus horizontale en verticale bamboedelen die de boel bij elkaar houden en op deze manier ook volledig de Japanse-uitstraling weergeeft.

.

Het waterbekken (chizubachi) of het complete waterbassin (tsukubai) inclusief stenen, beplanting en lepel staat aan het begin van de vlonder.
Van oorsprong gebruikte de Japanner het water om de handen en geest te reinigen. Het wordt met een uit bamboe vervaardigde lepel (tsukubai-bishaku) uit het bekken geschept en dan over de handen gegoten.

Na gebruik ligt de lepel weer op het waterbekken en rust op twee of drie stukjes bamboestengel die met zwart touw samen zijn gebonden. Maar nu wordt het alleen nog maar als decoratief element toegepast. ...
Of het nu zomer of winter is, het waterbekken trekt direct de aandacht van de bezoeker. Het waterbekken (door mijzelf gemaakt) is gehouwen uit Bentheimer zandsteen. De tsukubai-bishaku heb ik ook zelf gemaakt om de kosten zo laag mogelijk te houden.

Een mooie stenen schaal met allerlei soorten stenen.
Is het nu zomer of winter, ook dit element vormt een schitterend en interessant object. Het is tevens een lust voor het oog.

Ook het gebruik van een simpel stukje bamboe als waterelement kan al fraai ogen. Hier dient een stuk van circa 80 centimeter als waterdoorvoer (kakehi) naar de vijver.

Ook zijn er in onze tuin van allerlei soorten dieren te zien.

                
              

Water is het aller belangrijkste element in de Japanse tuin.
Het beeld de bron van het leven uit. Het water kan aanwezig zijn in de vorm van een vijver of een waterval. Levende elementen in de vijver, zoals vissen of kikkers, zijn in principe van ondergeschikte rol. Maar natuurlijk horen in uw Japanse tuinvijver ook de Japanse karpers (Koi) thuis.

Het water kan ook uitgebeeld worden door fijne kiezelsteentjes in vijverpatroon.

Elementen die duidelijk hun aanwezigheid bepalen in een Japanse tuin zijn de van oorsprong boeddhistische figuren zoals een Boeddha.
Deze uit steen gehouwen figuren, die van oorsprong dus boeddhistisch zijn, plaatste men vroeger vooral in tempeltuinen.
Dergelijke figuren zijn zeer kostbaar en (bijna) niet meer te verkrijgen.
Een heel goed alternatief is een gegoten betonnen figuur, die in korte tijd ook mooi verweert en na verloop van tijd niet meer onder doet voor een duur exemplaar.

Ik wil nogmaals benadrukken dat alle boeddhistische elementen in onze tuin een symbolische betekenis hebben.
Dus hebben ze geen enkele invloed op de rust die men kan vinden in een Japanse tuin.
De rust en de ontspanning die men hier vindt ontstaat echter door de verfijning van de opbouw en het rustgevende karakter van de Japanse tuin en zijn kunstvormen.

Op sommige dagen is het wel eens noodzakelijk dat we ons in de tuin wat rustige uurtjes gunnen, om zodoende weer de nodige energie op te kunnen doen.

Een houten Boeddhabeeldje bij een bonsaiopstelling straalt de perfecte rust uit, die typerend is voor een Japanse tuin.

Verscholen onder een pak sneeuw houdt de  Boeddha ook in de winter de wacht over onze tuin. ↓

Hier ziet u de met blauwe regen (Wisteria Sinensis) begroeide poort.
De poort is voorzien van twee scharnierende poortdeurtjes van hout, waarop met zwart touw de bamboestokken zijn bevestigd. Een van bamboestokken gemaakt scherm leidt de blauwe regen langs de muur van de woning.

Een ander item wat ik in 2008 aan onze tuin heb toegevoegd is een eenvoudig Japans tuinbankje van Bentheimer zandsteen. Een perfecte Japanse bank is niet noodzakelijk, want het gaat erom dat je, omringd door natuurlijke schoonheid, even  kunt zitten en genieten.

















De zeer oude delen ( zoals de deksteen) zijn bedekt met mos, wat een prachtige uitstraling geeft. Het bankje is tegenover het waterbekken (chôzubachi) geplaatst en door van het zelfde materiaal enkele stapstenen (tobi-ishi) in de bestrating te plaatsen vloeit dit alles samen in een oogstrelend geheel. Dit bankje is, net als het waterbassin (tsukubai), door mijzelf gemaakt.

Naast het wachthuisje staat een kraanvogel die in de Oosterse cultuur staat voor  een lang en gelukkig leven.

Een steen met een zwart touw erom (tome-ishi) zegt de bezoeker dat de doorgang op het pad, of het deel van de tuin achter de steen,  niet meer toegankelijk is maar privé.

Het scherm van gevlochten wilgentenen, dat de vuil- en Gft-containers uit het zicht houdt, heb ik onlangs verstevigd met bamboepalen.